Site Overlay

Onvoorwaardelijke liefde

Onvoorwaardelijke liefde is een reeks van kortverhalen, waarin een hoofdpersonage op de grenzen van haar onvoorwaardelijke liefde stoot. Hieronder het allereerste verhaal uit de reeks.

Germaines onvoorwaardelijke liefde

Germaine (1926 – 2017)

Veel heeft ze niet meer over. Een vochtig huis, waar ondanks de tocht een penetrante mazoutgeur hangt omdat ze al drie jaar de schoorsteenveger niet meer kan betalen. En op een eikenhouten tv-kastje een oude vergeelde foto van haar man die komende maand inmiddels vijftien jaar dood is. Daarnaast nog een familiefoto. Van haar enige dochter die de bekrompen dorpsmentaliteit van het verstedelijkte boerengat ingeruild heeft voor de weidse pampavlaktes van Argentinië. Haar kleindochter zit smalend op een lama terwijl het beest met een ik-begrijp-het-niet-helemaalblik recht in de lens staart. 

De laatste tijd moet ze weer veel aan haar ouders denken. Aan haar vader die haar al op jonge leeftijd tot eenzaamheid veroordeelde toen hij eind jaren 30 zijn ideologisch avontuur in Duitsland ging opzoeken. Ginder, zo hoorden ze enkele jaren later samen met zijn overlijdensbericht, had hij een gezwijnjakt leven geleid. Ze dacht ook aan haar moeder die in vereenzaamde tristesse haar laatste jaren had gesleten; alle contact tussen moeder en fille uniquewerd verbroken omdat Germaine onder haar stand was getrouwd. Zij behoorde tot dat deel van de bevolking die haar handen nooit vuil wilde maken voor haar dagelijks brood en hij was slechts een keuterboerenzoon die in het bourgeois centrum van het dorp niets dan onbegrip te zoeken had.

Germaine is pessimistisch van geest; de slag tussen ideaal en realiteit heeft ze al lang geleden opgegeven. Na drieëntachtig jaar ploeteren heeft ze de kracht niet meer om zich af te zetten tegen haar defaitisme. Ze geeft gelaten toe aan eenzaamheid en berust zich elke avond in een toekomstige kringloopetalage. Dan richt ze zich tot Tom – meestal spreekt ze hem aan met Tommy – haar laatste strohalm waar ze op kan rekenen. Hij heeft altijd een luisterend oor klaar wanneer ze een nieuwe klaagzang wil afsteken over de jeugd en het weer van tegenwoordig. Begripvol als hij is, nestelt hij zich na de monoloog in haar zij en knuffelen ze de avond weg. Af en toe, afhankelijk van wat de tv haar vertelt, wordt het knuffelen opgedreven naar een promiscue niveau en lekken ze elkaar schaamteloos af – er is toch, dankzij de blaffeturen, niemand die veroordelend kan toekijken. Haar dochter had haar op de begrafenis van haar man toch gezegd dat er op liefde geen leeftijd staat: ‘Achtenzestig jaar, ma. Das nog altijd niet te oud om opnieuw te houden van, hè.

De rouwperiode duurde een kleine drie jaar, maar nadien volgde ze haar dochters advies op: Tommy kwam op de proppen. Aanvankelijk voelde ze zich ontrouw aan haar man, maar hij kende de kneepjes van het vak en nam snel alle twijfels weg. Hoewel schuld en angst voor tomeloze begeerte heel haar leven latent aanwezig was, deed het schaamteloos lebberen toch spoedig zijn werk. Snel groeiden ze uit tot een onafscheidelijk duo: waar zij gaat, staat hij haar bij. Maar zoals in alle relaties neemt de tijd wat hij aanvankelijk gaf; hij maakt nog wel aanstalten, maar zij ziet hoe langer hoe meer af van die schaamteloos trekkebekkende intermezzo’s; Plato heeft ook hier de verhoudingen gehypothekeerd.

Toch is Germaine niet enkel pessimistisch van geest, ze is ook routineus ingesteld en zenuwachtig van aard. Een minimum aan structuur is een noodzaak. Ook vandaag. Het is dinsdag marktdag en samen begeven ze zich naar het centrum van het dorp waar het kerkplein volgepropt staat met marktkraampjes allerhande. Het is de eerste dag van het nieuwe marktseizoen – in de winter neemt de supermarkt de sociale rol van de marktkramers over – en een ijzige noordooster snijdt door Germaine en Tommy heen. Hij is ondertussen ook niet meer van de jongste en vooral de koude heeft snel vat op hem en zijn artrose. Plichtsbewust duwt zij hem voort, terwijl hij onder een fleece dekentje de markt en haar bourgeois satisfait aanschouwt. Ook haar komt het eigenlijk best wel goed uit, want na elke winter gaat zij enkele centimeters meer gebukt onder de last van het ouder worden. Een rollator wordt onvermijdelijk onontkoombaar, maar het plichtsbewust voortduwen van Tommy geeft haar dan weer de fysieke ondersteuning die zij zo hard nodig heeft. Beiden voelen zich erg goed in deze win-winsituatie. 

Ondanks de korte afstand naar het marktplein, doen Germaine en Tommy er een half uur over om tot daar te geraken. De routine van Germaine zorgt ervoor dat ze binnen dezelfde tijdspanne hun wekelijkse inkopen hebben afgerond. Met de noordoostenwind in de rug keren ze terug naar huis, terwijl Tommy de drie aardappelen bewaakt. Ze warmen zich op aan de mazoutkachel die ze hadden laten branden, Germaine zet zichzelf een goedkope decaffilter en Tommy drinkt water – hij drinkt nooit iets anders. De rest van de dag volgt de voorgeschreven regels van elke weekdag en een anderhalf uur na zonsondergang kruipen ze in bed. Ze delen ondertussen de lakens niet meer, maar Germaine geeft traditiegetrouw een warme, liefdevolle knuffel voordat ze het licht op haar nachtkasje dooft.

De volgende ochtend wordt hun routine onverwijld doorbroken: Tommy ligt bewegingsloos in zijn mand. Germaine kreunt door haar knieën om hem wakker te schudden, maar hij heeft geen reactie meer veil. Hij voelt koud en stijf aan – ook het huis is nog koud zonder brandende kachel – en zij verstijft. Diep vanbinnen breekt ze. 

Voor Germaine is er nu geen goed en slecht meer, is er geen jeugd en weer van tegenwoordig meer. Er is enkel nog liefde, onvoorwaardelijke liefde waar Germaine van overtuigd is dat die de grenzen tussen leven en dood, en tussen ras en soort, moeiteloos overschrijdt.Ze getroost zich niet meer de moeite om de kachel nog aan te steken, maar laat haar badkuip vollopen met koud water – de boiler moet minstens een half uur op voorhand aangezet worden voor een kwart badje warm water; daar heeft ze geen fut meer voor. Ze haalt Tommy liefdevol uit zijn mand, aait hem over zijn hoofd, knuffelt hem intens en jammert de weg terug naar de badkamer. Ze kruipen dicht tegen elkaar en Germaine toont haar onvoorwaardelijke liefde nog een laatste keer…

Share